Artykuły

Miażdżyca naczyń kończyn dolnych - dlaczego interesuje kardiologów?

Miażdżyca jest chorobą systemową- poza naczyniami wieńcowymi, może obejmować także inne tętnice (określana jest wtedy jako miażdżyca obwodowa). Naczynia objęte procesem chorobowym ulegają postępującemu zwężeniu, w wyniku tworzenia się blaszek (zbudowanych z depozytów tłuszczowych) odkładających się w ścianie naczyń. Prowadzi to do upośledzonego przepływu, a w konsekwencji przewlekłego niedokrwienia. Miażdżyca kończyn dolnych może być pierwszą manifestacją uogólnionego procesu lub współistnieć ze zmianami w naczyniach doprowadzających krew do mięśnia sercowego oraz mózgu.

Kto należy do grup zwiększonego ryzyka?
Czynniki ryzyka nie różnią się znacząco od czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca i obejmują:
-palenie tytoniu, także bierne  
- zaburzenia lipidowe (wysoki poziom cholesterolu całkowitego oraz obniżony poziom cholesterolu HDL)
-cukrzycę
-nadciśnienie tętnicze
- występowanie udaru mózgu, zawału serca oraz miażdżycy kończyn dolnych w rodzinie


Jakie są objawy ?
Miażdżyca kończyn dolnych rozwija się stopniowo, w początkowym okresie może nie powodować żadnych dolegliwości. Wraz z postępem choroby może pojawić się jeden lub więcej symptomów wymienionych poniżej. Chorzy najczęściej zgłaszają się z powodu chromania przestankowego, czyli bólu (opisywanego także jako drętwienie, słabość  lub skurcze) kończyn dolnych pojawiającego się po przejściu określonego dystansu (spacer, wchodzenie po schodach), a ustępującego po kilku minutach odpoczynku. Ból najczęściej zlokalizowany jest w mięśniach łydek.
W zaawansowanych stadiach choroby ból może pojawiać się także w spoczynku (w nocy może budzić chorego ze snu).

Inne objawy to:

- Łatwa męczliwość kończyn
- Sina lub blada skóra
- Ochłodzenie skóry  (w porównaniu z drugą kończyną)
- Brak lub osłabienie pulsu na tętnicach kończyny dolnej
- Powoli, źle gojące się owrzodzenia
- Przebarwienia skóry, utrata owłosienia na stopach
- Zaniki mięśni łydki
- Zaburzenia wzwodu u mężczyzn

Jak diagnozujemy miażdżycę kończyn dolnych?
Wykrywanie miażdżycy kończyn dolnych jest szczególnie ważne w kontekście innych chorób układu krążenia, ponieważ nawet bezobjawowi pacjenci mają podniesione ryzyko choroby niedokrwiennej serca (w tym zawału) oraz udaru mózgu. Wczesne wykrycie i leczenie miażdżycy kończyn dolnych pozwala poprawić jakość życia chorych, zapobiec poważnym powikłaniom (w tym amputacji kończyny) oraz zredukować ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Powszechnie stosowanym testem przesiewowym jest pomiar wskaźnika kostka-ramię. Jest to iloraz ciśnień skurczowych zmierzonych na stopie i ramieniu. Wartość poniżej 0,9 wskazuje na upośledzenie przepływu w naczyniach kończyn dolnych. Pacjenci z cukrzycą mogą mieć fałszywie ujemne wyniki wskaźnika kostka-ramię. (z powodu nieprawidłowej sztywności naczyń).

Dalsza diagnostyka może obejmować USG tętnic, tomografię komputerową  oraz angiografię kończyn dolnych.